カテゴリー: Tiền bạc

Cuối năm, công ty phát cho bạn tờ giấy tên là Nenmatsu Chosei (年末調整) — điền đúng, bạn được hoàn lại tiền thuế; điền sai hoặc bỏ qua, bạn mất tiền oan. Bài viết giải thích hệ thống thuế Nhật dễ hiểu nhất cho người Việt, đặc biệt là cách khai người phụ thuộc ở Việt Nam để giảm thuế hợp pháp.

Bạn đang đóng những thuế gì?

① Thuế thu nhập (shotokuzei): trừ thẳng vào lương hằng tháng theo mức tạm tính. ② Thuế cư trú (juminzei): tính theo thu nhập năm trước, nên năm thứ 2 ở Nhật lương thực nhận thường giảm — không phải công ty trừ nhầm đâu!

Nenmatsu Chosei là gì?

Là đợt “quyết toán” cuối năm: công ty tính lại chính xác số thuế cả năm của bạn. Nếu bạn đã bị trừ nhiều hơn mức phải nộp — thường gặp khi có người phụ thuộc — phần chênh sẽ được hoàn lại vào lương tháng 12 hoặc tháng 1. Bạn chỉ cần nộp đúng giấy tờ công ty yêu cầu, không phải tự đi khai.

Khai người phụ thuộc ở Việt Nam (fuyo kojo) — cách giảm thuế lớn nhất

Nếu bạn gửi tiền nuôi bố mẹ, vợ/chồng, con ở Việt Nam, bạn có thể được giảm đáng kể thuế thu nhập và thuế cư trú. Điều kiện quan trọng từ sau cải cách thuế: với người thân 30–69 tuổi ở nước ngoài, cần chứng minh đã gửi tiền hỗ trợ (thường từ 38 vạn yên/năm cho nhóm này). Giấy tờ cần chuẩn bị:

① Giấy tờ chứng minh quan hệ (giấy khai sinh, đăng ký kết hôn — kèm bản dịch), ② Biên lai chuyển tiền quốc tế đứng tên bạn gửi cho đúng người đó (đây là lý do nên chuyển tiền bằng dịch vụ chính thức như Wise, không gửi tay!), ③ Điền tên người phụ thuộc vào tờ khai của công ty.

Khi nào phải tự khai thuế (kakutei shinkoku)?

Làm 2 việc trở lên, nghỉ việc giữa năm mà chưa làm chỗ mới, có thu nhập ngoài lương, hoặc muốn khai bổ sung người phụ thuộc sau khi lỡ đợt nenmatsu chosei. Kỳ khai từ giữa tháng 2 đến giữa tháng 3 hằng năm, làm online được qua hệ thống e-Tax.

Không có tài khoản ngân hàng Nhật thì không nhận được lương, không đăng ký được SIM giá rẻ, không thuê được nhà. Nhưng người mới sang thường bị từ chối vì quy tắc “6 tháng cư trú”. Bài viết này chỉ rõ ngân hàng nào mở được ngay, cần giấy tờ gì, và các lỗi hay bị từ chối.

Quy tắc 6 tháng là gì?

Nhiều ngân hàng lớn (MUFG, SMBC, Mizuho) yêu cầu bạn đã cư trú tại Nhật trên 6 tháng (hoặc có nơi làm việc rõ ràng) mới mở tài khoản thường. Lý do là quy định chống rửa tiền. Nhưng vẫn có lựa chọn cho người mới sang.

1. Yucho Ginko (Ngân hàng Bưu điện) — Dễ nhất cho người mới

Yucho cho phép mở tài khoản ngay cả khi chưa đủ 6 tháng cư trú (tài khoản sẽ có một số hạn chế về chuyển tiền quốc tế cho đến khi đủ 6 tháng). Có chi nhánh ở mọi thị trấn, gần như ai cũng mở được. Đây là tài khoản đầu tiên bạn nên có.

2. Rakuten Bank — Tiện nhất khi đã ổn định

Ngân hàng online, đăng ký qua app, không cần đến quầy. Kết hợp tốt với Rakuten Mobile và tích điểm Rakuten. Phù hợp làm tài khoản chính sau khi bạn đã có việc làm ổn định.

3. Ngân hàng lớn (MUFG / SMBC / Mizuho) — Khi công ty yêu cầu

Một số công ty chỉ định ngân hàng nhận lương. Mang đủ giấy tờ và giấy chứng nhận làm việc (在職証明書) hoặc thẻ nhân viên để tăng khả năng được duyệt.

Giấy tờ cần mang

① Thẻ ngoại kiều (在留カード) — địa chỉ phải đã đăng ký đúng; ② Con dấu hanko (nhiều nơi vẫn yêu cầu — mua khoảng 1.000 yên); ③ Số điện thoại Nhật; ④ Giấy tờ chứng minh nơi làm việc/trường học nếu có. Mẹo: đi vào buổi sáng ngày thường và điền địa chỉ chính xác từng ký tự như trên thẻ ngoại kiều.

Các lý do hay bị từ chối

Địa chỉ trên thẻ chưa cập nhật, chưa có số điện thoại Nhật, visa còn hạn quá ngắn (dưới 3 tháng), hoặc không giải thích được mục đích sử dụng. Nếu bị từ chối ở một chi nhánh, thử chi nhánh khác hoặc Yucho.

Bạn có biết: khi về nước hẳn, bạn có thể nhận lại một phần lớn tiền nenkin (年金) đã đóng ở Nhật? Khoản này gọi là Dattai Ichijikin (脱退一時金 — tiền trợ cấp thôi việc một lần). Nhiều người Việt về nước mà không biết, bỏ quên hàng chục vạn yên. Bài viết hướng dẫn điều kiện, cách tính và thủ tục xin nhận từng bước.

Dattai Ichijikin là gì?

Là khoản tiền hoàn lại cho người nước ngoài đã đóng bảo hiểm hưu trí Nhật (kokumin nenkin hoặc kosei nenkin) nhưng về nước trước khi đủ điều kiện nhận lương hưu. Số tiền tính theo số tháng đã đóng, tối đa 60 tháng (5 năm).

Điều kiện nhận (đủ cả 4)

① Không có quốc tịch Nhật, ② Đã đóng nenkin từ 6 tháng trở lên, ③ Đã rời Nhật và không còn địa chỉ cư trú tại Nhật (đã làm thủ tục chuyển xuất — tenshutsu todoke), ④ Nộp đơn trong vòng 2 năm kể từ ngày rời Nhật.

Nhận được khoảng bao nhiêu?

Với kosei nenkin (bảo hiểm ở công ty), khoản hoàn tính theo lương bình quân và số tháng đóng — đóng đủ 3 năm thường nhận lại vài chục vạn yên, đóng đủ 5 năm có thể hơn nữa. Với kokumin nenkin (tự đóng), mức hoàn theo bảng cố định từng năm. Con số cụ thể ghi trong thông báo quyết định gửi về địa chỉ ở Việt Nam.

Thủ tục 5 bước

Bước 1: Trước khi về nước

Làm thủ tục chuyển xuất (転出届) tại shiyakusho, giữ lại Sổ nenkin (年金手帳) hoặc thông báo mã số nenkin, và photo thẻ ngoại kiều.

Bước 2: Tải đơn xin

Tải mẫu đơn Dattai Ichijikin (có bản tiếng Việt) từ trang web của Cơ quan Hưu trí Nhật Bản (Nihon Nenkin Kiko / nenkin.go.jp).

Bước 3: Chuẩn bị giấy tờ

Đơn xin + photo hộ chiếu (trang ảnh và trang dấu xuất cảnh Nhật) + giấy xác nhận tài khoản ngân hàng nhận tiền (tài khoản Việt Nam nhận được) + sổ/mã số nenkin.

Bước 4: Gửi hồ sơ qua bưu điện

Gửi đến Nihon Nenkin Kiko (Japan Pension Service) tại Tokyo sau khi đã rời Nhật. Thời gian xử lý thường khoảng 3–6 tháng.

Bước 5: Xin hoàn thuế 20.42% (đừng bỏ qua!)

Với kosei nenkin, tiền hoàn bị khấu trừ thuế 20.42%. Bạn có thể lấy lại phần lớn khoản thuế này bằng cách chỉ định người quản lý thuế (nozei kanrinin) — bạn bè hoặc người quen còn ở Nhật — nộp kakutei shinkoku hộ bạn. Với khoản hoàn lớn, đây là thêm cả chục vạn yên.

Mỗi tháng gửi tiền về cho gia đình là việc quen thuộc của người Việt tại Nhật. Nhưng chọn sai dịch vụ, bạn có thể mất vài nghìn yên phí và tỷ giá kém cho mỗi lần gửi. Bài viết này so sánh các cách chuyển tiền từ Nhật về Việt Nam phổ biến nhất năm 2026 — phí, tỷ giá, tốc độ — để bạn chọn được cách tiết kiệm nhất.

3 điều quyết định số tiền gia đình thực nhận

① Phí chuyển (phí cố định mỗi lần gửi), ② Tỷ giá (nhiều dịch vụ “phí 0 đồng” nhưng cộng chênh lệch vào tỷ giá — đây là chi phí ẩn lớn nhất), ③ Cách nhận (vào tài khoản ngân hàng Việt Nam hay nhận tiền mặt).

1. Wise — Tỷ giá thật, phí minh bạch

Wise dùng tỷ giá thị trường thực (như trên Google) và chỉ thu một khoản phí hiển thị rõ trước khi gửi. Tiền vào thẳng tài khoản ngân hàng Việt Nam, thường trong ngày. Ứng dụng có tiếng Việt, đăng ký online bằng thẻ ngoại kiều (在留カード). Với đa số trường hợp gửi vào tài khoản, Wise là lựa chọn rẻ và minh bạch nhất.

2. Kyodai Remittance — Quen thuộc, nhận tiền mặt được

Dịch vụ lâu năm được nhiều người Việt tin dùng. Điểm mạnh là mạng lưới nhận tiền rộng ở Việt Nam, bao gồm nhận tiền mặt tại ngân hàng — phù hợp khi gia đình không dùng tài khoản. Tỷ giá và phí ở mức khá, nên so sánh với Wise trước mỗi lần gửi số tiền lớn.

3. SBI Remit / DCOM — Gửi qua cửa hàng tiện lợi

Thanh toán được qua combini hoặc bưu điện, hợp với người thích thao tác đơn giản, không cần app. Đổi lại phí và tỷ giá thường kém hơn Wise một chút.

Tuyệt đối tránh: chuyển tiền “chui”

Dịch vụ chuyển tay qua mạng xã hội (chuyển khoản hộ, đổi tiền cá nhân) là bất hợp pháp theo luật Nhật và đầy rủi ro mất trắng, thậm chí liên quan đến rửa tiền làm ảnh hưởng visa của bạn. Chỉ dùng dịch vụ có giấy phép.

So sánh nhanh

Dịch vụ	Tỷ giá	Cách nhận	Phù hợp với
Wise	Tỷ giá thật + phí rõ ràng	Tài khoản ngân hàng	Hầu hết mọi người
Kyodai	Khá	Tài khoản / tiền mặt	Gia đình nhận tiền mặt
SBI Remit / DCOM	Khá	Tài khoản / tiền mặt	Thanh toán qua combini

Mẹo tiết kiệm thêm

Gộp gửi 1 lần/tháng thay vì gửi lẻ nhiều lần (tiết kiệm phí cố định), so sánh tỷ giá 2-3 dịch vụ ngay trước khi gửi, và tránh gửi vào cuối tuần khi tỷ giá kém.