Bài viết này có chứa liên kết quảng cáo (tiếp thị liên kết).
Tháng 10 này lương tối thiểu của bạn sẽ tăng — nhưng công ty không bắt buộc phải báo cho bạn biết
Cuối tháng 7 năm 2026, Hội đồng Tiền lương tối thiểu Trung ương đã công bố mức chuẩn cho năm tài khóa 2026: bình quân toàn quốc 1.176 yên/giờ, tăng 55 yên so với năm trước, tương đương 4,9%. Mức mới sẽ có hiệu lực từ khoảng tháng 10 năm 2026, mỗi tỉnh một ngày cụ thể.
Đây là điều nhiều người Việt ở Nhật bỏ lỡ mỗi năm: lương tối thiểu tăng tự động theo luật, nhưng không phải công ty nào cũng chủ động điều chỉnh đúng hạn. Nếu bạn không tự kiểm tra, bạn có thể làm việc nhiều tháng với mức lương thấp hơn quy định — và số tiền đó, theo luật, bạn có quyền đòi lại.
Bài viết này giải thích mức mới, cách tự kiểm tra phiếu lương trong 5 phút, và phải làm gì nếu phát hiện công ty trả thiếu. Áp dụng cho tất cả — baito, seishain, keiyaku, ginō jisshū (thực tập sinh) và tokutei ginō.
Phần 1: Con số năm 2026
| Năm tài khóa | Bình quân toàn quốc | Mức tăng | Tỷ lệ |
|---|---|---|---|
| 2024 | 1.055 yên | +51 yên | +5,1% |
| 2025 | 1.121 yên | +66 yên | +6,3% |
| 2026 (mức chuẩn) | 1.176 yên | +55 yên | +4,9% |
Mức tăng năm nay thấp hơn năm ngoái — lần đầu tiên sau 6 năm cả số tiền lẫn tỷ lệ đều giảm so với năm trước. Chính phủ cũng đã lùi thời hạn đạt mục tiêu «bình quân 1.500 yên» sang đầu thập niên 2030 thay vì trong thập niên 2020 như tuyên bố trước đây.
Mức thực tế các tỉnh (áp dụng từ tháng 10/2025)
Mức của từng tỉnh cho năm 2026 do Hội đồng Tiền lương tối thiểu địa phương quyết định trong tháng 8, và thường công bố cuối tháng 8 hoặc đầu tháng 9. Trong khi chờ, đây là mức hiện hành để bạn ước lượng:
| Tỉnh/thành | Mức hiện hành (từ 10/2025) | Ước tính sau khi tăng +55 yên |
|---|---|---|
| Tokyo | 1.226 yên | khoảng 1.280 yên |
| Kanagawa | 1.225 yên | khoảng 1.280 yên |
| Osaka | 1.177 yên | khoảng 1.230 yên |
| Aichi | 1.140 yên | khoảng 1.195 yên |
| Fukuoka | 1.057 yên | khoảng 1.110 yên |
⚠️ Cẩn thận
- Cột bên phải chỉ là ước tính. Mức chính thức của từng tỉnh có thể cao hơn hoặc thấp hơn mức chuẩn toàn quốc.
- Ngày hiệu lực không giống nhau giữa các tỉnh. Đa số rơi vào đầu tháng 10, nhưng một số tỉnh áp dụng muộn hơn.
- Hãy tra cứu chính thức tại trang của Sở Lao động tỉnh (労働局) nơi bạn làm việc, hoặc trên trang của Bộ Y tế – Lao động – Phúc lợi.
Phần 2: Kiểm tra phiếu lương trong 5 phút
Cách tính đơn giản nhất là quy mọi thứ về đơn giá giờ.
Nếu bạn ăn lương giờ (baito, part-time)
So sánh trực tiếp đơn giá ghi trên hợp đồng với mức tối thiểu của tỉnh. Nếu thấp hơn — kể cả 1 yên — là vi phạm.
Nếu bạn ăn lương tháng
| Bước 1 | Lấy lương cơ bản tháng (基本給). Không tính tiền làm thêm giờ, phụ cấp đi lại, phụ cấp gia đình, phụ cấp nhà ở. |
|---|---|
| Bước 2 | Tính số giờ làm bình quân tháng: (số giờ làm 1 tuần × 52) ÷ 12. Ví dụ 40 giờ/tuần → (40 × 52) ÷ 12 = 173,3 giờ. |
| Bước 3 | Chia: lương cơ bản ÷ số giờ = đơn giá giờ thực tế. |
| Bước 4 | So sánh với mức tối thiểu của tỉnh. |
Ví dụ: lương cơ bản 190.000 yên, làm 40 giờ/tuần tại Aichi. 190.000 ÷ 173,3 = 1.096 yên/giờ. Mức tối thiểu Aichi hiện là 1.140 yên → đang bị trả thiếu.
✅ Điểm quan trọng
- Các khoản KHÔNG được tính vào lương tối thiểu: tiền làm thêm giờ (残業代), phụ cấp ca đêm (深夜手当), phụ cấp ngày nghỉ (休日手当), phụ cấp đi lại (通勤手当), phụ cấp gia đình (家族手当), phụ cấp nhà ở (住宅手当), tiền thưởng (賞与).
- Nghĩa là công ty không thể nói «cộng cả phụ cấp đi lại vào thì bạn đã trên mức tối thiểu rồi».
- Tiền nhà, tiền điện nước, tiền ăn bị trừ vào lương cũng không làm giảm nghĩa vụ trả đủ mức tối thiểu — và mức khấu trừ phải hợp lý, có thỏa thuận bằng văn bản.
Phần 3: Các khoản phụ trội bạn phải được trả thêm
Nhiều trường hợp không phải bị trả dưới mức tối thiểu, mà là không được trả đủ phần phụ trội. Đây là các tỷ lệ theo Luật Tiêu chuẩn Lao động:
| Trường hợp | Mức phụ trội tối thiểu | Ghi chú |
|---|---|---|
| Làm thêm giờ (quá 8 giờ/ngày hoặc 40 giờ/tuần) | +25% | Tính trên đơn giá giờ |
| Làm thêm quá 60 giờ/tháng | +50% | Áp dụng cho cả doanh nghiệp vừa và nhỏ từ tháng 4/2023 |
| Làm đêm (22h – 5h) | +25% | Cộng dồn với làm thêm giờ |
| Làm thêm giờ ban đêm | +50% | 25% (làm thêm) + 25% (ban đêm) |
| Ngày nghỉ theo luật (法定休日) | +35% | Ngày nghỉ bắt buộc trong tuần |
Ví dụ: đơn giá 1.200 yên, làm từ 22h đến 24h sau khi đã đủ 8 tiếng ban ngày → 1.200 × 1,5 = 1.800 yên/giờ.
Phần 4: Phát hiện bị trả thiếu thì làm gì
👍 Việc cần làm ngay
- Bước 1 — Thu thập bằng chứng. Chụp ảnh hoặc giữ lại: hợp đồng lao động (雇用契約書), phiếu lương (給与明細) các tháng, bảng chấm công hoặc ảnh thẻ chấm công. Đây là phần quan trọng nhất.
- Bước 2 — Hỏi công ty bằng văn bản. Nhắn LINE hoặc email thay vì nói miệng, để có dấu vết. Nhiều trường hợp là lỗi cập nhật và được sửa ngay.
- Bước 3 — Liên hệ 労働基準監督署 (Sở Giám sát Tiêu chuẩn Lao động). Đây là cơ quan nhà nước, miễn phí, và có thẩm quyền chỉ đạo công ty. Tìm chi nhánh gần nhất bằng cách tra «労働基準監督署 + tên thành phố».
- Bước 4 — Nếu tiếng Nhật chưa đủ, dùng đường dây tư vấn lao động dành cho người nước ngoài của Bộ Y tế – Lao động – Phúc lợi (có hỗ trợ tiếng Việt vào một số ngày trong tuần).
- Với thực tập sinh / ikusei shurō: ngoài Sở Lao động, còn có thể liên hệ cơ quan quản lý chương trình thực tập (OTIT) — cũng có hỗ trợ tiếng Việt.
⚠️ Cẩn thận
- Quyền đòi lương chưa trả có thời hiệu. Hiện tại là 3 năm kể từ ngày đến hạn trả lương. Càng để lâu càng khó đòi phần cũ.
- Trả thù người khiếu nại là bất hợp pháp. Sa thải hoặc đối xử bất lợi vì bạn khiếu nại lên Sở Lao động là vi phạm luật.
- Đừng tự nghỉ việc trước khi hỏi. Nghỉ ngang có thể ảnh hưởng đến tư cách lưu trú. Hãy hỏi cơ quan tư vấn trước khi quyết định.
- Cẩn thận với «môi giới» thu phí hứa đòi lương giúp. Sở Giám sát Tiêu chuẩn Lao động làm việc này miễn phí.
Phần 5: Lương tăng thì tiền về tay có tăng không?
Câu hỏi thực tế nhất. Lương tăng 55 yên/giờ, làm 173 giờ/tháng → thu nhập gộp tăng khoảng 9.500 yên/tháng. Nhưng phần vào túi ít hơn, vì các khoản khấu trừ cũng tăng theo.
| Khoản khấu trừ | Ảnh hưởng khi lương tăng |
|---|---|
| Bảo hiểm y tế + hưu trí (社会保険) | Tính theo bậc thu nhập. Tăng lương có thể đẩy bạn lên bậc cao hơn → khấu trừ tăng |
| Thuế thu nhập (所得税) | Tăng theo thu nhập, khấu trừ hằng tháng |
| Thuế cư trú (住民税) | Tính theo thu nhập năm trước → năm nay chưa tăng, nhưng năm sau sẽ tăng |
| Bảo hiểm thất nghiệp (雇用保険) | Theo tỷ lệ, tăng nhẹ |
Phần 6: Từ vựng tiếng Nhật cần thuộc
| Tiếng Nhật | Cách đọc | Nghĩa |
|---|---|---|
| 最低賃金 | saitei chingin | Lương tối thiểu |
| 時給 | jikyū | Lương theo giờ |
| 基本給 | kihonkyū | Lương cơ bản |
| 給与明細 | kyūyo meisai | Phiếu lương |
| 雇用契約書 | koyō keiyakusho | Hợp đồng lao động |
| 残業代 | zangyō-dai | Tiền làm thêm giờ |
| 深夜手当 | shinya teate | Phụ cấp ca đêm |
| 労働基準監督署 | rōdō kijun kantokusho | Sở Giám sát Tiêu chuẩn Lao động |
| 未払い賃金 | miharai chingin | Lương chưa được trả |
| 控除 | kōjo | Khấu trừ |
Câu hỏi thường gặp
Lương tối thiểu năm 2026 của Nhật là bao nhiêu?
Mức chuẩn bình quân toàn quốc là 1.176 yên/giờ, tăng 55 yên (4,9%) so với năm trước. Mức cụ thể của từng tỉnh do hội đồng địa phương quyết định và thường có hiệu lực từ khoảng tháng 10 năm 2026.
Thực tập sinh kỹ năng có được áp dụng lương tối thiểu không?
Có. Luật Lương tối thiểu áp dụng cho mọi người lao động, không phân biệt quốc tịch hay tư cách lưu trú. Thực tập sinh kỹ năng và tokutei ginō đều được bảo vệ như người Nhật.
Phụ cấp đi lại có được tính vào lương tối thiểu không?
Không. Phụ cấp đi lại, phụ cấp gia đình, phụ cấp nhà ở, tiền làm thêm giờ, phụ cấp ca đêm và tiền thưởng đều không được tính khi so sánh với mức tối thiểu.
Cách tính đơn giá giờ khi ăn lương tháng?
Lấy lương cơ bản chia cho số giờ làm bình quân tháng. Số giờ bình quân = (số giờ làm 1 tuần × 52) ÷ 12. Với 40 giờ/tuần thì là 173,3 giờ.
Nếu công ty trả dưới mức tối thiểu thì sao?
Phần hợp đồng ghi thấp hơn bị coi là vô hiệu và mức tối thiểu tự động thay thế. Bạn có quyền đòi phần chênh lệch. Hãy giữ hợp đồng, phiếu lương và bảng chấm công rồi liên hệ Sở Giám sát Tiêu chuẩn Lao động — hoàn toàn miễn phí.
Tôi có thể đòi lương chưa trả của bao lâu về trước?
Thời hiệu hiện tại là 3 năm kể từ ngày đến hạn trả lương. Nên hành động sớm.
Tiền làm thêm giờ được cộng bao nhiêu phần trăm?
Tối thiểu +25% cho giờ làm thêm, +50% nếu vượt 60 giờ làm thêm trong tháng, +25% cho ca đêm từ 22h đến 5h, và +35% cho ngày nghỉ theo luật. Làm thêm vào ban đêm thì cộng dồn thành +50%.
Lương tăng thì thuế cư trú tăng ngay không?
Không. Thuế cư trú tính trên thu nhập của năm trước, nên phần tăng sẽ thể hiện từ khoảng tháng 6 năm sau.
Tóm tắt
- Mức chuẩn lương tối thiểu năm 2026: bình quân toàn quốc 1.176 yên (+55 yên, +4,9%), hiệu lực khoảng tháng 10/2026
- Áp dụng cho tất cả — baito, seishain, thực tập sinh kỹ năng, tokutei ginō. Không phân biệt quốc tịch
- Khi so sánh, không được cộng phụ cấp đi lại, phụ cấp nhà ở, tiền làm thêm giờ hay tiền thưởng
- Lương tháng → đơn giá giờ: lương cơ bản ÷ ((giờ/tuần × 52) ÷ 12)
- Phụ trội: +25% làm thêm, +50% quá 60 giờ/tháng, +25% ca đêm, +35% ngày nghỉ theo luật
- Bị trả thiếu → giữ bằng chứng → 労働基準監督署, miễn phí. Thời hiệu 3 năm
- Thuế cư trú tăng theo với độ trễ một năm — đừng nhầm là bị trừ sai
Mỗi năm có rất nhiều người Việt ở Nhật làm việc vài tháng dưới mức lương tối thiểu chỉ vì không ai nói cho họ biết mức đã thay đổi. Việc kiểm tra chỉ mất 5 phút và bạn chỉ cần một phiếu lương với một máy tính. Hãy đánh dấu lịch tháng 10 năm nay và kiểm tra lại phiếu lương tháng đó.
Cẩm Nang Định Cư Nhật Bản 2026 (PDF tiếng Việt)
17 chương · 26 trang · 100 câu tiếng Nhật kèm chữ Nhật · 40 kanji · checklist in được. Ngân hàng, nhà ở, bảo hiểm, My Number, điện thoại, thuế — giải quyết từng bước.
9,99$ 6,99$ với mã JLL30 (giảm 30%)
📥 Tải cẩm nang ngay →⚡ Tải về ngay lập tức · 🛡️ Hoàn tiền 30 ngày · 🔄 Cập nhật 2026 miễn phí
☕ Thấy bài viết hữu ích?
Nếu bài viết giúp ích cho bạn, hãy ủng hộ chúng mình một ly cà phê nhé!
Bài viết này có giúp ích cho bạn? 🍵
Cuộc Sống Nhật là một blog độc lập nhỏ, và mọi bài hướng dẫn đều hoàn toàn miễn phí. Nếu nội dung của chúng tôi giúp bạn tiết kiệm thời gian (hay tránh được rắc rối), bạn có thể mời chúng tôi một tách trà Nhật. Mỗi sự ủng hộ — dù lớn hay nhỏ — đều giúp chúng tôi duy trì các bài hướng dẫn miễn phí, chính xác và luôn cập nhật cho cộng đồng người Việt tại Nhật.
☕ Ủng hộ Cuộc Sống Nhật
コメントを残す