Tổng vệ sinh cuối năm ở Nhật (ōsōji 2026): 6 chất tẩy và cách bỏ rác cỡ lớn

Bài viết này có chứa liên kết quảng cáo (tiếp thị liên kết).

Cập nhật ngày 1/11/2026: đã kiểm tra lại thông tin; giá giữ theo ngày kiểm tra ghi trong bài.

Vào những tuần cuối tháng 12, các gia đình, công ty và cả chùa chiền ở Nhật đều tổng vệ sinh cuối năm, gọi là ōsōji (大掃除). Ý nghĩa rất đơn giản: đón năm mới trong một ngôi nhà sạch sẽ. Nếu bạn đang thuê nhà ở Nhật, đây cũng là dịp xử lý nấm mốc trong nhà tắm, dầu mỡ bám trên máy hút mùi và chiếc sofa cũ bạn định bỏ từ lâu.

Tuy nhiên, kệ đồ tẩy rửa ở Nhật khá dễ gây rối. Nhãn toàn tiếng Nhật, có những sản phẩm tuyệt đối không được trộn lẫn, và đồ lớn thì không thể bỏ chung với rác thường. Bài viết dưới đây giải thích phong tục này, các quy tắc an toàn, 6 sản phẩm chúng tôi chọn (mua được ở mọi drugstore), và cách bỏ rác cỡ lớn, đồ điện cũ dịp năm mới. Chúng tôi đã kiểm tra các trang chính thức và giá vào ngày 28/10/2026.

Ōsōji là gì? Thời điểm và kế hoạch đơn giản

Ōsōji bắt nguồn từ susuharai (煤払い, “quét bồ hóng”), tục dọn dẹp cuối năm trước khi sang năm mới. Ở Edo (Tokyo xưa), thành Edo tổ chức susuharai vào ngày 13/12 từ năm 1640, và về sau người dân trong thành cũng dùng ngày này. Phong tục vẫn còn ở các chùa: tại chùa Higashi Honganji ở Kyoto, mỗi năm vào ngày 20/12, người tham gia dùng gậy tre đập chiếu tatami và dùng một chiếc quạt khổng lồ quạt bụi ra ngoài.

Ngày nay, phần lớn gia đình dọn dẹp vào các cuối tuần trước năm mới. Dưới đây là kế hoạch đơn giản cho một căn hộ nhỏ:

※ Làm từ trên xuống dưới và từ khô đến ướt, để bụi rơi xuống không bám vào chỗ đã lau sạch.

An toàn trước hết: “まぜるな危険” và những sản phẩm không được trộn

Luật Nhật Bản bắt buộc các chất tẩy rửa gia dụng có thể sinh khí clo phải in 「まぜるな危険」 (“nguy hiểm nếu trộn”) ở mặt trước, kèm theo 「塩素系」 (loại gốc clo) hoặc 「酸性タイプ」 (loại axit). Hãy nhớ ba nhãn này trước khi đi mua.

Tháng 3/2026, Trung tâm Người tiêu dùng Quốc gia Nhật Bản (国民生活センター) đã cảnh báo về tai nạn trong nhà tắm. Trong thử nghiệm của trung tâm, chất tẩy gốc clo trộn với chất tẩy axit mạnh sinh ra hơn 50 ppm khí clo chỉ trong vài phút, còn trộn với giấm ngũ cốc thì hơn 40 ppm. Trong nhà tắm đóng kín, tắt quạt, bình xịt gốc clo và chất tẩy axit dùng cùng lúc đã vượt 16 ppm sau 2–3 phút. Cồn (ethanol) và nước cốt chanh cũng sinh ra khí clo. Trung tâm Thông tin Chất độc Nhật Bản cho biết việc trộn sản phẩm gây ra 31% số tai nạn với chất tẩy gốc clo trong tháng 12 (2017–2021), và số cuộc gọi tăng mạnh từ ngày 29 đến 31/12.

※ カビキラー có tính kiềm nhưng là gốc clo: hãy xem nó là 塩素系. Nguồn: 国民生活センター (18/3/2026), 日本中毒情報センター.

6 sản phẩm chúng tôi chọn cho ōsōji 2026

Bạn không cần cả tủ đồ tẩy rửa. Sáu món dưới đây có ở mọi drugstore Nhật, đủ dùng cho nhà tắm, bếp, việc ngâm tẩy, vết quẹt và bụi. Giá là mức thấp nhất chúng tôi thấy trên 価格.com ngày 28/10/2026; drugstore và cửa hàng 100 yên có thể có sản phẩm tương tự. Nếu không tìm thấy, hãy đưa tên tiếng Nhật cho nhân viên xem.

1. カビキラー (Kabi Killer): nấm mốc đen trong nhà tắm

Bình xịt tẩy mốc kinh điển của Nhật, do Johnson (công ty của S.C. Johnson tại Nhật) sản xuất. Đây là chất tẩy gốc clo (natri hypoclorit), và trên chai có in まぜるな危険 塩素系. Xịt lên nấm mốc đen ở ron gạch và viền silicon, chờ một lúc rồi xả nước thật kỹ.

Nhãn ghi không dùng trên bề mặt tráng men, nhôm hoặc đồng thau (gây gỉ), gỗ, vải hoặc tường thạch cao, hay tường thép hút nam châm của phòng tắm đúc sẵn (unit bath). Xịt từ khoảng 15 cm, không bao giờ hướng vào mặt hoặc cao hơn tầm mắt, và rửa tay, rửa mặt sau khi dùng. Sản phẩm cũng làm phai màu quần áo. Chai refill (つけかえ用) giá khoảng 214 yên.

2. マジックリン ハンディスプレー (Magiclean): dầu mỡ ở bếp và máy hút mùi

Chất tẩy dầu mỡ nhà bếp tính kiềm của Kao, dành cho dầu cháy bám trên kiềng bếp, vỉ nướng và máy hút mùi. Xịt, chờ một chút rồi lau. Với lưới lọc máy hút mùi, cách này nhanh hơn chà rửa.

Nhãn của Kao ghi không dùng trên đồng, đồng thau hoặc thép mạ kẽm, đồ nội thất hay sàn gỗ. Hãy thử trước khi dùng trên nhôm (có thể bị đổi màu), lớp sơn đã hỏng hoặc lớp phủ flo, và ron gạch. Đeo găng tay làm bếp và thông gió. Nếu bị dính vào mắt, đừng dụi: rửa bằng nước 15 phút trở lên và đi khám bác sĩ mắt.

3. セスキの激落ちくん (Sesqui Gekiochi-kun): chất tẩy nhẹ dùng hằng ngày

Bình xịt của LEC, thành phần là nước điện phân kiềm và natri sesquicarbonat (セスキ炭酸ソーダ), không chứa chất hoạt động bề mặt. LEC gợi ý dùng cho lò vi sóng, tủ lạnh, đồ chơi và đồ dùng thú cưng. Sản phẩm dịu hơn マジックリン, nên hợp với dầu mỡ nhẹ, vết tay trên công tắc và cửa, và lau tủ lạnh.

Trang bán hàng của LEC không ghi các bề mặt cần tránh, vì vậy hãy đọc nhãn trên chai và thử trước ở một chỗ nhỏ, khuất. Với dầu cháy bám dày, hãy dùng sản phẩm số 2. Ngoài ra còn có loại xịt bọt (泡スプレー) giá khoảng 380 yên.

4. オキシクリーン (OxiClean, bản Nhật): cứ ngâm là sạch

Bột tẩy trắng gốc oxy (natri percarbonat và natri cacbonat), tính kiềm yếu. Bản tiêu chuẩn tại Nhật không có chất hoạt động bề mặt và hương liệu. Người Nhật gọi cách ngâm với sản phẩm này là “oxi-zuke” (オキシ漬け): hòa bột vào nước, ngâm ghế tắm, xô, lồng máy giặt hoặc khăn bị ố, rồi xả sạch. Làm theo nhiệt độ nước ghi trên nhãn.

Không dùng cho len, lụa, da, chiếu tatami, đá cẩm thạch, gỗ đã sơn phủ, hoặc phần lớn kim loại (có thể bị đổi màu). Không bao giờ đậy kín dung dịch trong chai: chai có thể phồng lên và nổ. Không trộn với bất cứ thứ gì ngoài bột giặt, kể cả thuốc tẩy gốc clo. Đeo găng tay cao su. Hộp 1,5 kg giá khoảng 1.173 yên.

5. 激落ちくん ダブルパパ S-699 (mút melamine): xóa vết bẩn không cần hóa chất

Miếng mút melamine dạng dài của LEC (khoảng 83×29×250 mm, cắt theo kích thước cần dùng). Làm ướt bằng nước rồi chà: nó hoạt động như một cục tẩy rất mịn và mòn dần khi lau. Rất hợp với viền bồn rửa, gạch ốp, mặt công tắc, cốc bị ố và vết bút sáp màu, hoàn toàn không cần chất tẩy rửa.

Vì có thể gây xước, LEC khuyến cáo không dùng trên inox hoặc nhựa bóng, bề mặt sơn hoặc có lớp phủ, thân xe ô tô, sàn nhà, đồ sơn mài, gương chống mờ, hoặc màn hình tivi, máy tính và điện thoại. Nó không tẩy được dầu mỡ, nấm mốc hay cặn vôi. Rửa lại bát đĩa thật kỹ sau khi dùng.

6. クイックルワイパー (Quickle Wiper): lau bụi từ trần đến sàn

Cây lau sàn của Kao dùng tấm lau dùng một lần. Bộ sản phẩm gồm tay cầm, 3 ống nối và đầu lau, dài khoảng 110 cm, nặng 340 g. Dùng được trên sàn gỗ, chiếu tatami và cả tường, trần nhà, nên rất hợp với thứ tự “từ trên xuống dưới” của ōsōji. Tấm lau khô (立体吸着ドライシート, 20 tấm khoảng 348 yên) giữ bụi; tấm lau ướt xử lý vết bẩn dính.

Chỉ dùng tấm lau của Kao, và vệ sinh đầu lau bằng nước pha chất tẩy trung tính (chất tẩy kiềm hoặc axit sẽ làm hỏng đầu lau). Một cửa hàng online của Kao ghi mẫu này đã hết hàng, nhưng sản phẩm vẫn nằm trong danh mục của Kao và còn hàng ở nhiều cửa hàng.

Với cặn vôi: bình xịt axit như 激落ちくん クエン酸スプレー (khoảng 338 yên) tẩy được vết nước trắng trên vòi nước và gương. Nhớ: không bao giờ dùng cùng ngày với カビキラー.

Đừng quên đồ bảo hộ: găng tay cao su và kính bảo hộ rất rẻ mà ngăn được phần lớn chấn thương.

Bảng so sánh: giá, loại, công dụng

※ Giá thấp nhất của các cửa hàng trên 価格.com ngày 28/10/2026; có thể tính thêm phí ship. Cảnh báo lấy từ trang web hoặc nhãn của từng nhà sản xuất.

Rác cỡ lớn và đồ điện cũ trước năm mới

Rác cỡ lớn (粗大ごみ, sodai gomi)

Đồ nội thất, chăn đệm, xe đạp và các đồ vật lớn khác là rác cỡ lớn. Ở Shinjuku và Osaka, đó là những món lớn hơn khoảng 30 cm; Yokohama dùng mốc 30 cm với đồ kim loại và 50 cm với vật liệu khác. Tháo rời đồ vật ra cũng không làm thay đổi quy định này. Các bước gần như giống nhau ở mọi nơi:

1. Đặt lịch qua điện thoại hoặc online (riêng Yokohama có thêm LINE). Bạn sẽ nhận số tiếp nhận, ngày thu gom và mức phí.
2. Mua tem phí ở konbini hoặc siêu thị (hoặc trả tiền online nếu nơi đó có hỗ trợ).
3. Ghi số tiếp nhận hoặc tên của bạn lên tem rồi dán vào đồ vật.
4. Đem đồ ra đúng địa điểm đã hẹn vào buổi sáng ngày thu gom (Osaka trước 8:30, Yokohama trước 8:00).

※ Phí và tem khác nhau tùy quận và thành phố. Hãy kiểm tra trang của thành phố nơi bạn sống. Đồ đem ra mà không đặt lịch hoặc không dán đúng tem sẽ không được thu gom.

Hạn chót cuối năm: tính đến ngày 1/11/2026, lịch 2026–27 vẫn chưa được công bố (trang của quận Shinjuku vẫn ghi lịch mùa 2025–26). Mùa trước, quận Shinjuku đóng đặt lịch qua điện thoại từ 28/12 đến 4/1, còn quận Bunkyo và Minato ngừng nhận đặt lịch từ 27/12 và mở lại vào 5/1. Osaka không nhận đăng ký từ 29/12 đến 3/1. Hãy đặt lịch trong tháng 11 hoặc đầu tháng 12, và theo dõi thông báo dịp năm mới của quận bạn.

Tivi, tủ lạnh, máy giặt và điều hòa

Bốn loại này thuộc phạm vi Luật Tái chế Đồ điện gia dụng (家電リサイクル法) và không bao giờ được coi là rác cỡ lớn (tivi OLED được bổ sung từ tháng 4/2024). Bạn phải trả phí tái chế cộng với phí thu gom.

※ Áp dụng cho các hãng lớn, theo trang phí của 家電リサイクル券センター. Một số hãng nhỏ có phí cao hơn. Phí thu gom do cửa hàng hoặc đơn vị thu gom tự quy định (một chuỗi điện máy lớn thu 2.750–3.300 yên).

Cách bỏ: (1) cửa hàng bán đồ mới cho bạn sẽ nhận lại đồ cũ; (2) cửa hàng nơi bạn đã mua món đồ đó; (3) ở 23 quận của Tokyo, liên hệ 家電リサイクル受付センター (0570-087200 hoặc kaden23rc.jp); hoặc (4) mua phiếu tái chế ở bưu điện rồi tự mang đồ đến điểm tiếp nhận được chỉ định. Với mùa 2026–27, trung tâm của 23 quận ngừng nhận đặt lịch qua điện thoại lúc 17:00 ngày 28/12 và nhận lại từ 9:00 ngày 4/1; website nhận đặt lịch quanh năm.

Về quy tắc phân loại rác hằng ngày, hãy xem bài hướng dẫn đổ rác của chúng tôi trong mục bài viết liên quan bên dưới.

Câu hỏi thường gặp

Người Nhật làm ōsōji vào lúc nào?

Thường là trong những tuần cuối tháng 12, trước năm mới. Thành Edo tổ chức quét bồ hóng cuối năm vào ngày 13/12 từ năm 1640, và chùa Higashi Honganji ở Kyoto đến nay vẫn tổ chức vào ngày 20/12. Ngày nay nhiều gia đình dọn dẹp vào các cuối tuần của tháng 12.

Có thể dùng カビキラー cùng với axit citric hoặc giấm không?

Không. Clo gặp axit sẽ sinh ra khí clo độc. Hãy dùng sản phẩm gốc clo một mình, thông gió, và xả thật nhiều nước (ít nhất khoảng một xô) trước khi dùng sản phẩm khác. An toàn nhất là làm vào những ngày khác nhau.

Làm sao để bỏ sofa hoặc giường trước năm mới?

Đặt lịch thu gom rác cỡ lớn với thành phố hoặc quận nơi bạn sống, mua tem phí ở konbini, dán tem và đem đồ ra vào đúng ngày. Ở Shinjuku, sofa 3 chỗ có phí 2.300 yên. Hãy đặt sớm: mùa trước, các quận ở Tokyo ngừng nhận đặt lịch vào khoảng ngày 27–28/12.

Có thể bỏ tivi hoặc tủ lạnh cũ như rác cỡ lớn không?

Không. Tivi, tủ lạnh và tủ đông, máy giặt và máy sấy, điều hòa phải đi qua hệ thống tái chế đồ điện gia dụng. Bạn trả phí tái chế (ví dụ 4.730 yên với tủ lạnh lớn, 2.970 yên với tivi lớn) cộng với phí thu gom.

Mút melamine có dùng an toàn trên mọi bề mặt không?

Không. Nó hoạt động như giấy nhám rất mịn. Không dùng trên bề mặt bóng, có lớp phủ hoặc đã sơn, thân xe ô tô, sàn nhà, hay màn hình tivi và điện thoại.

セスキ, マジックリン và オキシクリーン khác nhau thế nào?

Cả ba đều có tính kiềm. セスキの激落ちくん dịu nhẹ, không chất hoạt động bề mặt, dùng cho vết bẩn hằng ngày. マジックリン là chất tẩy dầu mỡ mạnh hơn dành cho bếp (không dùng cho đồng hoặc đồng thau; thử trước trên nhôm). オキシクリーン là bột tẩy trắng gốc oxy để ngâm (không dùng cho kim loại, len, lụa hoặc tatami).

Tóm tắt nhanh

Ōsōji là đợt tổng vệ sinh cuối năm của Nhật. Sáu sản phẩm mua ở drugstore là đủ cho phần lớn công việc: カビキラー trị mốc, マジックリン tẩy dầu mỡ bếp, セスキの激落ちくん cho vết bẩn hằng ngày, オキシクリーン để ngâm tẩy, mút melamine xóa vết bẩn và クイックルワイパー lau bụi. Hãy nhớ các nhãn 「まぜるな危険」「塩素系」「酸性タイプ」, không bao giờ dùng clo và axit trong cùng một ngày, luôn thông gió và đeo găng tay. Đặt lịch rác cỡ lớn trong tháng 11 hoặc đầu tháng 12, và đưa tivi, tủ lạnh, máy giặt, điều hòa vào hệ thống tái chế đồ điện gia dụng.